Bianet ile COP31 ve iklim adaleti

COP31’e ev sahipliği yapmaya hazırlanan Türkiye’de emisyonlar artarken, fosil yakıt yatırımları sürüyor, mevcut enerji politikaları 2053 net sıfır hedefiyle uyumlu görünmüyor.

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi ve Fizik Bölümü’nde çalışmalar yürüten Prof. Dr. Murat Türkeş, “Doğu Karadeniz’in görece bol yağışı onu otomatik olarak güvenli bir göç bölgesi yapmaz” diyor ve geleceğin Türkiye’sine dair sarsıcı bir tablo çiziyor.

İSKİ Genel Müdürü Şafak Başa, İstanbul'un bugün yeterli suya sahip olduğunu ancak iklim krizi nedeniyle önümüzdeki on yıllarda su stresinin artacağını söyledi.

İstanbul’da sağanak altında çalışan bir kurye, işi durdurunca uygulama puanının düştüğünü anlatıyor. Kurye Hakları Derneği, merkezi ve yerel yönetimlerle platform şirketlerinden iklim krizinin etkilerine karşı kuryelerin canını ve gelirini koruyacak önlemler istiyor.

COP31 öncesinde ekoloji aktivistleri Deniz Gümüşel ve Gülnur Aksop, iklim krizinin kadınların emeği, geçim kaynakları ve bakım sorumlulukları üzerindeki etkilerini anlattı. İki aktivist, iklim adaleti için toplumsal cinsiyet eşitliğini gözeten, kamusal hizmetleri güçlendiren ve kadınların karar süreçlerinde söz sahibi olduğu bir dönüşüm çağrısı yaptı.

İstanbul’da 14 Ekim'de yaşanan ve yedi kişinin hayatını kaybettiği selin ardından bianet'e konuşan iklim bilimci Prof. Dr. Barış Önol, iklim kriziyle birlikte aşırı yağışların hem sıklığının hem de şiddetinin artacağını söyledi.

İklim krizi bütün çocukları aynı biçimde etkilemiyor. Türkiye'de yoksulluk, güvencesiz çalışma ve sağlıksız barınma koşulları çocukların karşı karşıya kaldığı riskleri artırıyor. Akademisyen Aslı Odman, krizin sınıfsal boyutunu ve çocukluğun işçileştirilmesiyle ilişkisini değerlendirdi.

Brezilya’dan Antalya’ya pedal çeviren COP Bike Ride sürücüleri İstanbul durağında bianet'e konuştu. Her birinin bisikletle farklı şekilde yolları kesişmiş. Yolun devamını bisikletle gitmeye kararlı bir ekip. Talepleri net: Bisiklet yolu ağı, güvenli yollar, park alanları ve ulusal katkı beyanlarında bisiklet varlığı.

Plan International’ın araştırması, iklim afetlerinin kız çocuklarının yaşamındaki çok yönlü etkilerini ortaya koydu. Save the Children’dan Shruti Agarwal, bianet’e yaptığı değerlendirmede çocukların eğitim, sağlık ve korunma haklarının iklim politikalarının merkezine alınmasını istedi.

Plastik üretimi, küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 5,3'ünü oluşturuyor. Araştırmalar atık ticaretinin bir de iklimsel açıdan bir karbon yükü yarattığını gösteriyor. Türkiye ise ‘Sıfır Atık’ söylemleriyle COP31’e emin adımlarla ilerliyor. Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, “Bir yandan sıfır atık söylemi bir yandan atık ithalatı: Tutarlı değil” diyor.

Haklar denince akla insanlar ve hayvanlar geliyor genelde. Peki ya doğanın hakları yok mu? Dünya uzun bir süredir doğanın haklarını konuşuyor, hatta yasal düzenlemeler yapıyor. Türkiye'de ise var olan yasalar dahi uygulanmıyor.

Türkiye’nin Yeşil Taksonomi Yönetmeliği, COP31 öncesi yürürlüğe girdi. Taksonomi’de nükleer enerji, fosil gaz ve karbon yoğun imalat sektörünün olması tepki çekti. Uzmanlar, yönetmeliği bianet’e değerlendirdi.

Sıcaklık rekorlarının kırıldığı bu yaz, enerji yoksulluğu artık sadece kışı değil yazı da kapsıyor. Üç uzmanla 'serinleme hakkı'nı, okurlarımızla da yazın faturasını konuştuk.

Kınalıada'da yüze çarpan bir plastik, Mersin'de yolunu şaşırmış bir caretta caretta, Dersim'de azalan bir nehir... COP31 öncesi konuştuğumuz yedi genç, iklim krizini nasıl deneyimlediklerini, neden mücadele ettiklerini ve Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı zirveden ne beklediklerini anlattı.