İran ve ABD Arasındaki Anlaşmazlıkta AB’nin Rolü: Gerginliğin Azaltılması

İran ve ABD Arasındaki Anlaşmazlıkta AB’nin Rolü: Gerginliğin Azaltılması

Analiz

AB dış politika sorumlusu, ABD ve İran’ı körfezdeki gerginliği tırmandırmamaları konusunda uyardı. AB nükleer anlaşmanın yeniden hayata dönmesi için çalışmaya devam etmeli.

AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Baş Temsilcisi ve Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Federica Mogherini, Lozan’daki Beau Rivage Palace Oteli E5/EU+1 görüşmeleri sırasında gerçekleştirilen genel oturumdan önce. Diğer kişiler: ABD dışişleri bakanı John Kerry, İran dışişleri bakanı Cevad Zarif, Rusya dışişleri bakanı Sergey Lavrov, Fransa dışişleri bakanı Laurent Fabius, İngiltere dışişleri bakanı Philip Hammond, Alman dışişleri bakanı Frank Walter Steinmeier, İran atom enerjisi kurumu başkanı Ali Ekber Salehi, Çin dışişleri bakanı Wang Yi. — Görsel kullanım hakkı

1.Ortak dış politikanın başarısı olarak nükleer anlaşma

2.Gerginliğin azaltılması

3.Geleceğin belirsizliği

„En uygun ve sorumluluk sahibi tutum, azami ölçüde sükûnet ve askeri bir harekattan kaçınmak olmalı.1. Federica Mogherini’nin İran’ın nükleer anlaşmadan çekildiğini açıklamasına verilen tepki bu kadar netti. İran hükümeti, verdiği bir ultimatomda, AB’yi 7 Temmuz’a kadar ABD’nin yaptırımlarını hafifletmesi için adım atmaya davet etti. İran, bu tarihten sonra nükleer anlaşmanın koşullarına uymamakla tehdit etti. AB’nin dış ilişkiler ve güvenlik politikaları baş temsilcisi haftalardır yorulmadan ABD ve İran yönetimine körfezdeki gerilimi tırmandırmamaları konusunda uyarılarda bulunuyor. Ayrıca nükleer anlaşmanın yeniden sağlanması konusunda AB’nin kararlılığının da sürekli yeniden altını çiziyor.

BM güvenlik konseyinin şimdiki ve gelecekteki üyeleri2  geçen hafta yayınladıkları bir bildiride Mogherini’nin beyanını onayladıklarını açıkladılar. Dışişleri bakanı Heiko Maas da gerginliğin azaltılması konusuna öncelik verdi. Bunun dışında geçen hafta Paris’te İngiliz, Alman ve Fransız üst düzey diplomatlar, nükleer anlaşmanın yeniden hayata dönmesi konusunu görüşmek üzere İran’ın ABD elçisiyle bir araya geldiler.

G-20 zirvesi sırasında Fransa başkanı Emmanuel Macron ve ABD başkanı Donald Trump bölgedeki anlaşmazlık üzerine konuştular. Macron buluşmanın öncesinde, „müzakere masasına oturulmasının kendilerinin de çıkarına“3 olduğu konusunda Trump’ı ikna etmeye çalışacağını açıkladı.

1.Ortak dış politikanın başarısı olarak nükleer anlaşma

AB içindeki ortak görüş, İran ve ABD arasındaki anlaşmazlığın devam etmesinin, tüm bölgenin güvenliğini tehlikeye atacak öngörülemez sonuçları olabileceği yönünde. AB, nükleer anlaşmayla sonuçlanan müzakereleri ortak dış politikanın en önemli başarılarından biri olarak görüyor. Anlaşma, haklı olarak bölgesel ve küresel güvenliğin en önemli ayaklarından biri olarak nitelendiriliyor. AB, birçok dış politika sorunundan farklı olarak, ABD ve İran arasındaki anlaşmazlıkta hemfikir görünüyor. Nükleer anlaşmanın tehlikeye düşmesinin, Suriye, Yemen, Lübnan, Ürdün ve İran’da halihazırda var olan insani krizleri artıracağından endişe ediliyor.

2.Gerginliğin Azaltılması

AB, nükleer anlaşmasının korunması ve devam ettirilmesi için çalışmalara devam etmeli. Dış politikada ve güvenlik politikasında, yeni Avrupa komisyonunun baş temsilcisi önemli rol oynayacak. Bu kişinin, Federica Mogherini’nin anlaşmayı korumak ve her iki taraf arasındaki anlaşmazlıkları gidermek adına diplomatik kanalları açık tutmak için gösterdiği çabayı devam ettirmesi gerekiyor.

Bu nedenle, Mayıs 2019’daki Avrupa Parlamentosu seçimlerinden sonra mevki tartışması yerine hızlı bir şekilde çalışmaya başlanması gerekiyor. Amerikalı diplomatlar ve ABD başkanıyla yapılan görüşmelerin yanı sıra, anlaşmaya dahil ülkelerin –İngiltere, Fransa ve Almanya- dışişleri bakanlarının AB dış ve güvenlik politikası temsilcileriyle İran’a yapacağı toplu bir ziyaret, her iki tarafa da AB’nin nükleer anlaşmanın arkasında durduğunu açık bir biçimde gösterecektir. AB ayrıca, nükleer anlaşmanın devamı için, Çin ve Rusya gibi diğer akit taraflarla görüşmeli ve onlarla koordineli çalışarak anlaşmanın dengeli olmasına dikkat etmelidir.

Amerika’nın Bakış Açısı:

Savaş yorgunluğu ve askeri harekat arasında kalan Donald Trump kendini bir çıkmaza sokmuş gibi görünüyor. Seçim kampanyasının ortasında, Yakın ve Orta Doğu’daki bir savaştan sorumlu tutulmak istemiyor. Aynı zamanda, geri adım atmayan güçlü bir adam profile çizmek istiyor. Bu da genel durumu öngörülemez kılıyor. Daha fazlası…

İsrail’in Bakış Açısı

Ruh İkizi mi? Trump ve Netanyahu

İsrail Başbakanı Netanyahu, Trump’un İran’a karşı çatışmacı tutumunu destekliyor ve cesaret veriyor. Ancak askeri bir harekat İsrail için büyük riskler taşıyor. Daha fazlası…

Avrupa’nın Bakış Açısı

Gerginliğin Hafifletilmesi

AB dış politika sorumlusu, ABD ve İran’ı körfezdeki gerginliği tırmandırmamaları konusunda uyardı. AB aynı zamanda nükleer anlaşmanın kurtarılmasına çalışmalı. Daha fazlası...

 

 

Ne yazık ki Avrupa Konseyi’nde halihazırdaki atalet ve AB paketi çerçevesinde hükümet başkanlarıyla Avrupa parlamentosu arasında henüz bir uzlaşma olmaması, AB’nin dış politikada aktif bir aktör olmasını engelliyor. Bu engellerin önümüzdeki günlerde aşılacağını ummaktan başka yapacak bir şey yok.

3. Geleceğin belirsizliği

Ne ABD ne de İran, askeri bir çatışma istiyor gibi görünüyor. Diğer taraftan İran hükümeti, durumu kontrol altında tuttuğuna inanıyor. Her iki tarafın da anlaşmazlığı tırmandırmaya çalışması son derece endişe verici, çünkü bu tırmanış, kontrolün tamamen kaybolmasına neden olan bir sarmala yol açabilir. 1 Temmuz’da, Tahran izin verilen Uranyum üretimini aştığı için nükleer anlaşmanın biraz daha geçersiz hale geldiği açıklandı. AB’nin, nükleer anlaşmanın bir seçenek değil, bölgedeki barışın tek koşulu olduğunu ve bunun hem İran hem de ABD’nin çıkarına olduğunu güçlü bir şekilde vurgulaması önemli.

Ateşle Oyun: ABD ve İran Savaşın Eşiğinde mi? başlıklı dosyamızdan bir katkı.

1Federica Mogherini, AB Dış İşleri Konseyi’nin ardından, 13. Mayıs 2019, https://t1p.de/81ad (02.07.2019)
2Fransa, İngiltere (BM Güvenlik Konseyi daimi üyeleri); Polonya, Belçika, Almanya (mevcut daimi olmayan üyeler), Estland (2020’den itibaren daimi olmayan üye)
3Emmanuel Macron, Osaka’daki G20 zirvesi öncesinde, 27. Haziran 2019, https://t1p.de/q2on (02.07.2019)

Ilgili içerik

  • ABD-İRAN Siyaseti: Savaş Yorgunluğu ve Savaş Tehdidi Arasında

    Analiz

    Donald Trump kendini bir çıkmaza sokmuş gibi görünüyor. Seçim kampanyasının ortasında, Yakın ve Orta Doğu’daki bir savaştan sorumlu tutulmak istemiyor. Aynı zamanda, geri adım atmayan güçlü bir adam profili çizmek istiyor. Bu da genel durumu öngörülemez kılıyor.

    By Bastian Hermisson
  • Ruh İkizleri? Trump, Netanyahu ve İran’la İhtilaf

    Analiz

    İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Trump’un İran’a karşı çatışmacı tutumunu destekliyor ve teşvik ediyor. Ama askeri bir çatışma, İsrail için büyük riskler de taşıyor.

    By Dr. Steffen Hagemann

0 Yorumlar

Yeni yorum ekle

Yeni yorum ekle