enerji demokrasisi

Avrupa Komisyonu, AB’nin nihai enerji tüketiminde elektriğin payını 2040 yılına kadar iki katına çıkarmayı öngören yeni bir elektrifikasyon hedefi öneriyor. Peki bu hedef, fosil yakıt fiyatlarındaki artışı önlemek ve iklim kriziyle mücadele etmek için ortak bir AB enerji politikasını yeniden canlandırabilir mi?

Paks II projesinin başlatılmasının üzerinden on yılı aşkın zaman geçti. İnşaat resmen başlamış olsa da yatırım hâlâ başlangıç aşamasında ve belirsizliğini koruyor. Maliyetler gitgide artarken yatırımın nihai bedeli henüz hesaplanabilmiş değil. 

Fosil yakıtlardan uzaklaşmanın gereği COP 28’de nihayet kabul edildikten sonra, Santa Marta Konferansı bu vaadi daha somut bir zemine taşımaya çalıştı. Gazeteci Seden Anlar, kuralları hâlâ fosil yakıt lobisinin belirlediği uluslararası müzakere süreçlerinde ve COP31’a uzanan yolda bu çıkış ivmesinin korunup korunamayacağını ele alıyor. 

Ev sahibi Kolombiya tarafından “küresel iklim demokrasisinin yeni başlangıcı” olarak sunulan, enerji dönüşümünü destekleyen ülkelerin toplantısı, somut ve bağlayıcı sonuçlardan ziyade yeni görevlerle sona erdi. Büyük petrol üreticilerinin katılmaması ve tüm kararların gönüllülük esasına dayanması sürecin etkisine dair soru işaretlerini artırıyor. Yapının Paris Anlaşması’nı destekleyen kalıcı bir platform olup olmayacağı ise henüz belirsiz.

Çin ve ABD’nin katılmadığı konferans, fosil yakıtlardan çıkışa odaklanan ilk özel toplantıya tanıklık etti. İlk adım atıldı; başarı ise sonraki sürece bağlı.

AB’nin komşuları arasında önemli bir ülke olan Türkiye, AB-Çin yeşil ilişkileriyle de yakından ilgili. Yenilenebilir enerji, AB-Çin rekabet-işbirliği ekseninin Türkiye'de nasıl şekillendiğinin merkezinde yer alırken, ülkenin makroekonomik ve siyasi dinamiklerinden de doğrudan etkileniyor.

Mevcut küresel gaz krizinin nedenleri artık iyice anlaşıldı. Avrupa, kendini boru hattı arzındaki eksiklik ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) teslimatlarını çekememe şeklinde gösteren iki tedarik zorluğunun kesişim bölgesinde buluyor. Bunun sonucunda, kışa yaklaşırken depolama seviyeleri düşük ve fiyatlar son derece yüksek. Ancak Birleşik Krallık’ın çoğu Avrupa ülkesinden daha savunmasız olduğu görülüyor. Peki, neden böyle ve mevcut durumdan hangi dersler çıkarılabilir?

COP26, yıkıcı sonuçları olan sağlık politikalarının, iklim için harekete geçmek ve buna verilen finansal desteği artırmakla ilgili gerçekleşmemiş vaatlerin gölgesinde, daha önce eşi benzeri görülmemiş şekilde yanlış çözümlerle tüm dünyanın dikkatinin fosil yakıtlardan acilen vazgeçilmesi dışında konulara çekildiği bir ortamda gerçekleştiriliyor.

Yakın zamanlarda Kore'nin güneş enerjisi kapasitesindeki artış Kore halkının takdirini kazandı. Ancak birçok kişi, çevreciler de, yeterli olmadığı gerekçesiyle Moon Jae-in'in güneş enerjisi politikasını eleştiriyor. Yi Hyun Kang bunun nedenlerini açıklıyor.

Avrupa Birliği ve Almanya sırasıyla 2050 (AB) ve 2045 (D) yıllarına kadar iklim nötr olmak istiyorlar. İklim tarafsızlığı yükümlülüğü, yoğun emisyona neden olan uygulamalarla ürünlerin yerine emisyonsuz alternatiflerin gelmesi sonucunu doğuracaktır. Bir alternatif de iklimi koruyucu hidrojen. Ne var ki hidrojen, tüm zorlukları bir kerede çözen, her amaca uygun mucizevi bir çözüm değil. Zira bunun için fazlasıyla değerli ve pahalı. Çoğu zaman doğrudan elektrik kullanmak daha ucuz ve mantıklıdır.

Dünya petrol ekonomisinin merkez üssü olmalarına rağmen, Orta Doğu'daki ülkeler fosil yakıtlardan uzaklaşma ihtiyacının farkında. Bunun için bazıları nükleer enerjiye de güveniyor. Geçiş ihtiyacı, daha ziyade fosil yakıtlara olan bağımlılığı azaltmak ve ekonomiyi büyütmek ve aynı zamanda artan genç nüfusa iş sağlamak gibi bölgesel önceliklerden kaynaklanıyor. İlk bakışta nükleer, bölgenin bu ikili hedeflere ulaşmasına yardımcı olmak için uygun bir araç gibi görünüyor. Bununla birlikte, Orta Doğu ülkelerinin, nükleer yerine daha umut verici güneş ve rüzgâr endüstrilerine yatırım yapması daha iyi olacaktır.

Yeni nükleer enerjinin maliyeti, kilovatsaat başına, kıyı rüzgârı enerjisinin maliyetinden yaklaşık 5 kat fazladır. Nükleerin, planlanması ile işletmeye başlanması arasında 5-17 yıl gibi bir zaman geçer, hatta daha fazla; ve üretilen birim elektrik başına ortalama 23 kat daha fazla emisyon üretir.

Nükleer enerji iklim hedeflerine ulaşmamızda yardımcı olabilir mi? Mycle Schneider, yılda bir yayımlanan,  küresel nükleer enerji endüstrisinin durumunu ve eğilimlerini ele alan Dünya Nükleer Endüstri Durum Raporu’nun (WNISR) editörü, bu soruya hayır cevabı veriyor.

Ortadoğu ülkeleri, dünyanın petro-ekonomisinin merkez üssü olmalarına rağmen, fosil yakıtlar dışında başka kaynaklara yönelmek gerektiğinin farkındadır. Bu çeşitlendirme ihtiyacı en çok, fosil yakıtlara olan bağımlılığı azaltmak ve bir yandan ekonomiyi büyütürken diğer yandan artan genç nüfus için istihdam sağlamak gibi daha geniş bölgesel önceliklerden kaynaklanmaktadır.

İklim aktivisti Andy Gheorghiu Dünya’da ve Avrupa’da iklim savunması ile geçen bir yılı değerlendiriyor ve 2021’de takip edilmesi gereken önemli mihenk taşlarını işaret ediyor.

Doğu Akdeniz dosyamız Emre İşeri'nin meseleye çevre öncelikli bakmayı önerdiği yazısıyla sonlanıyor.

Doğu Akdeniz'deki jeopolitik kriz bölgesel iş birliğini artırarak aşılabilir mi?

Karbon Yakalama, Kullanma ve Depolama (CCUS), karbon temelli ürünler, soda ya da kimyasallar gibi mamül malların içinde yakalanmış karbondioksit (CO2) “depolama” yoludur ve çeşitli ulusal, uluslararası ve endüstriyel inisiyatifler tarafından iklim değişikliği ile mücadele için potansiyel bir çözüm olarak değerlendirilmektedir.

Doğal gazın Akdeniz’e kalıcı barış getirip getiremeyeceği sorusu ancak en temel siyasi engellerin kaldırılması ve kaynakların değerlendirilmesinin önünün açılmasının ardından ele alınabilir. Türkiye'nin bölgesel stratejisine dair bir analiz.